Cihan padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın 531. doğum yılı kutlamaları kapsamında Trabzon’da düzenlenen etkinlikler, Macar millî kahramanı Zrínyi’nin büst açılışıyla uluslararası bir dostluk şölenine dönüştü.

Trabzon’da saat 13.00’te Kanuni Evi’nde gerçekleştirilen mehter konseriyle başlayan Kanuni Haftası programında, tarihî ezgiler eşliğinde geçmişin izleri yeniden canlandırıldı.
Etkinliğe; Trabzon Valisi Tahir Şahin, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Macaristan’ın Ankara Büyükelçisi Viktor Matis, Trabzon Fahri Konsolosu Umut Dur bakayım, Büyükelçilik Kültür Ateşesi Bianka Petrovics, Kültür Merkezi Müdürü Aron Sipas ve İran İslam Cumhuriyeti Trabzon Başkonsolosu Naser Mohebati katıldı.

İki Ülke Arasında Kurulan Kültür Köprüsü: Muhteşem Kanuni Vakfı
Açılış konuşmasını gerçekleştiren Muhteşem Kanuni Sultan Süleyman Vakfı Başkanı Adnan Baki, vakfın kuruluş sürecini ve misyonunu şu sözlerle aktardı:
“Bu kuruluş hikâyesinde bir dostluğa vesile vardır. Macar-Türk dostluğunun bir göstergesi olarak vakfımız kuruldu. 1994 yılında, Kanuni’nin doğumunun 500. yıl dönümünde Türkiye’de herhangi bir faaliyet ya da organizasyon yoktu. Ancak Macaristan’da bu kapsamda 6-7 Eylül tarihlerinde büyük bir organizasyon düzenlendi, programlar yapıldı. Kanuni Türk ve Macar Dostluk Parkı inşa edildi ve dönemin Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Zigetvar’a davet edildi.
Süleyman Demirel’in orada gördüğü manzara kendisini çok etkiledi. Türkiye’de herhangi bir etkinlik olmaması üzerine dönüşünde dönemin Trabzon Valisi Alaaddin Yüksel’e talimat vererek bir vakıf kurulmasını ve Zigetvar ile Trabzon arasında kardeşlik köprüsü oluşturulmasını istedi. Bunun üzerine vakıf kuruldu ve adına Muhteşem Kanuni Sultan Süleyman Vakfı denildi.
Yönetim kurulu; vali başkanlığında, belediye başkanı, dönemin üniversite rektörü, kültür ve turizm müdürü ile oda başkanlarından oluştu. Bu nedenle vakıf, klasik bir sivil toplum kuruluşu değil, yarı resmî bir yapı niteliğindedir. Kurulduğumuz günden bu yana bu çizgimizi koruduk ve tüm faaliyetlerimizi devlet kurumlarıyla iş birliği içinde yürüttük.
Pandemi süreci, depremler ve seçimler nedeniyle bir dönem etkinliklerimize ara vermek zorunda kaldık. Ancak bu süreçte bizlere her zaman destek veren, özellikle hem Ortahisar Belediye Başkanlığı hem de Büyükşehir Belediye Başkanlığı dönemlerinde yakın ilgisini esirgemeyen Ahmet Metin Genç’e teşekkür ediyorum.
Bu yıl sergiler ve konserler düzenledik. Ancak bu etkinlikler oldukça maliyetliydi. Sadece sanatçı daveti değil, ekipleriyle birlikte ağırlanmaları da gerekiyordu. Bu nedenle hem Bakanlığın tahsis ettiği bütçe hem de Valiliğin sağladığı imkânlarla bu organizasyonları gerçekleştirdik. Ahmet Özhan, Zekai Tunçay ve Neriman Gülses’i ağırladık. Ayrıca Kültür Bakanlığı Türk Dünyası Korosu da Trabzon’da sahne aldı. Bunların hepsi önemli ve maliyetli faaliyetlerdi. Ancak devletin desteğini her zaman yanımızda hissettik.
Bizim misyonumuz, Kanuni’nin izlerini Trabzon’da yaşatmaktır. Çünkü bir şehrin tarihi ve manevi şahsiyetleri, o şehrin kimliğini oluşturur. Türk dünyası denince Ahmet Yesevi, Nevruz denince baharın gelişi, Ankara denince Cumhuriyet, Konya denince Mevlânâ akla geldiği gibi, biz de Trabzon denince Kanuni’nin akla gelmesini istedik.
Ancak bir gerçek var ki Trabzon denince ilk akla gelen Trabzonspor’dur. Bu da bizim önemli bir değerimizdir. Buna rağmen biz, Kanuni’nin izlerini yaşatmak için çalışmalar yürüttük. Okullarda Kanuni’yi anlatan projeler gerçekleştirdik. Vakfımız kapsamında mehter takımı ve protokol eşliğinde yıllarca Uzun Sokak’tan Kanuni Evi’ne kadar yürüyüşler düzenledik. Ancak zamanla atların yaşlanması ve çeşitli nedenlerle bu etkinliklerde son yıllarda bir kopukluk yaşandı.
Bugün yürüyüş gerçekleştiremedik ancak farklı bir program vardı. Buna rağmen yoğun katılım sayesinde burada kalabalık bir topluluğa hitap etmenin mutluluğunu yaşıyoruz. Bu yürüyüşler en önemli etkinliklerimizden biriydi. Ayrıca Ortahisar Belediye Başkanlığı döneminde Sayın Başkanımızın desteğiyle Uluslararası Kanuni Sempozyumu düzenledik. O dönem Ankara Büyükelçisi olan, Türkolog ve profesör Yanoş Hóvári de bu sempozyuma katıldı.”

Zigetvar’dan Trabzon’a Uzanan Kardeşlik Bağları
Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, Macaristan ile olan tarihî bağların önemine değinerek şunları söyledi:
“Geçen sene biz Zigetvar’daydık. Zigetvar’da ecdadımızın, Macar kahraman komutanı Zrínyi ile Kanuni Sultan Süleyman’ın yan yana çok güçlü bir şekilde temsil edildiğini gördük. Bundan büyük bir mutluluk duydum. Macaristan’ın bu tarihe sahip çıkması ve bunu saygıyla yaşatması beni ayrıca memnun etti.
Aynı zamanda oradaki kıymetli heyet bizi, cihanşümul komutanımız ve padişahımız Kanuni Sultan Süleyman’ın iç organlarının defnedildiği alana da götürdü. Orada Macar devleti, tarihe saygı adına çok kıymetli bir çalışma yürütmektedir. Bu nedenle kendilerine orada da teşekkür ettim.
Şu anda da çok kıymetli misafirimiz, Macaristan’ın Türkiye’deki devlet temsilcisi olan Sayın Büyükelçimiz aramızdadır. Bu konudaki duyarlılığından dolayı huzurlarınızda kendisine bir kez daha teşekkür ediyorum. Bu kıymetli tarihî mirasın, ortak bir yürüyüşün ve barış temelinin 1994’ten sonra atılan adımlarla birlikte zenginleşerek devam etmesi adına, Sayın Büyükelçimizin katkı ve girişimleriyle burada, Kanuni Evi’nde Macar komutan Zrínyi adına bir büst açılışını inşallah hep birlikte gerçekleştireceğiz.
Dolayısıyla iki güçlü devlet, ortak tarihi olan iki ülke, bundan sonraki tarihî yürüyüşlerini de birlikte sürdürecektir. Macaristan ve Türkiye Cumhuriyeti, ilelebet dost ve kardeş olarak uluslararası arenada, tarihten gelen bu sorumlulukla kardeşliğini pekiştirerek yoluna devam edecektir.
Bu vesileyle ben tekrar bütün haziruna saygılarımı ve sevgilerimi sunuyorum. Ancak Macaristan heyetimiz ve kıymetli Büyükelçimiz yalnızca bir büst açılışı için burada değildir. Bu hususu özellikle vurgulamak isterim Sayın Valim; bu not önemli olduğu için ikinci kez ifade ediyorum. Evet, büst açılışımızı elbette gerçekleştireceğiz. Ancak aynı zamanda bir kültür programımız da vardır. Birazdan saat 16.00’da tiyatro binası önünde horon gösterilerimiz ve ikramlarımızla programımız devam edecektir.”

Büyükelçi Matis’in Veda Konuşması ve Gastronomi Şöleni
Görev süresi sona eren Macaristan’ın Ankara Büyükelçisi Viktor Matis, törende yaptığı konuşmada hem ortak tarihe vurgu yaptı hem de Trabzon halkına veda etti:
“Bugün bizim için muhteşem bir gün. Az önce Kanuni Sultan Süleyman heykelinin hemen yanında, Fahri Konsolosumuz Sayın Umut Durbakan’ın ve belediyemizin destekleriyle birkaç yıl önce bir anıt yaptık. Bu anıtta Zigetvar’daki Dostluk Parkı’nı görebiliyorsunuz. Belki hepiniz Zigetvar’a gitme fırsatı bulamayabilirsiniz; ancak orada ne olduğunu bu anıt sayesinde net bir şekilde görebilirsiniz.
Söz konusu parkta, Kanuni Sultan Süleyman ile rakibi olan Macar millî kahramanı Miklós Zrínyi yan yana durmaktadır. Hayattayken birbirlerini hiç görememiş bu iki rakip, bugün barışın simgesi olarak yan yana temsil edilmektedir. Bu nedenle, böyle anlamlı bir günde Trabzon’da çelenk sunmak Macarlar için gerçekten çok özel bir anlam taşımaktadır.
Bugünü özel kılan ikinci husus ise, Sayın Başkanımızın da detaylı şekilde ifade ettiği gibi, Kanuni Evi’nde Macar millî kahramanımız Miklós Zrínyi’nin büstünü açacak olmamızdır. Bu da bizim için son derece anlamlı ve özel bir andır. Macarların burada bir iz bırakması ve ortak tarihimizi sizlerle birlikte canlandırabilmemiz büyük bir mutluluktur.
Üçüncü olarak, saat 16.00’da gulaş ikramımız olacaktır. Yalnızca tarihi değil, aynı zamanda günümüz kültürünü ve gastronomisini de buraya taşımak istedik. Bu da programımızın önemli ve keyifli bir parçası olacaktır. Dördüncü olarak ise akşam saatlerinde Macaristan’ın önde gelen halk dansları topluluklarından biri sahne alacaktır. Göztepe maçına gitmeyen herkesi bu güzel gösteriye davet ediyoruz; zira programımız aynı saatlerde gerçekleşecektir.
Gün boyunca farklı noktalarda Macarlarla ve Macar izleriyle buluşma fırsatınız olacak. Umarım konuşmamızın ardından sergi açılışına da katılırsınız. Burada, açılışla birlikte küçük ama anlamlı bir sergimiz de sizleri bekliyor. Kortejde, futbol sahasında ya da gün içinde nerede karşılaşırsak, sizleri aramızda görmekten mutluluk duyarız.
Ben hepinize saygılarımı sunuyor, tekrar teşekkür ediyorum. Aynı zamanda veda etmem gerekiyor. Çünkü Türkiye’deki görevim artık sona eriyor ve yaklaşık iki ay sonra ülkeme kesin dönüş yapacağım. Trabzon’a bu yedi yıl boyunca birçok kez geldim. Hem de gizli gizli ailemle geldim. Burada merkezi gezdik, Trabzon’un güzelliğini yakından gördük. Hamsiköy’de sütlaç yedik. Ardından Maçka’ya geçerek Sümela’yı ziyaret ettik ve bölgenizi en iyi şekilde tanımaya çalıştık. Beni tanıyan ya da tanımayan herkese, göstermiş oldukları nazik misafirperverlik için içtenlikle teşekkür ediyorum. Yaşasın Türk-Macar dostluğu! Evet, yaşasın Türk-Macar dostluğu!”

Tarihî An: Miklós Zrínyi Büstü Törenle Açıldı
Açılış konuşmalarının ardından protokol üyeleri Kanuni Evi’ni gezerek müze ziyareti gerçekleştirdi. Programın devamında, Macar komutan Zrínyi’nin büst açılışı gerçekleştirilerek iki ülke arasındaki kadim dostluk bir kez daha mühürlendi. Etkinlikler kapsamında hazırlanan resim sergisi de katılımcılardan büyük ilgi gördü