**”Rakamların Büyüsü, Hayatın Gerçeği”**
5 Ocak’ta Aralık ayı enflasyon oranı aylık % 0.89 olarak açıklanınca emekli maaşlarına yapılacak zam oranı da netleşti ve emekliler açlığa mahkum edildi. Bunun üzerine bir emekli dostum sosyal medyadan bu durumu eleştiren paylaşım yapınca bu paylaşımın altına bir iktidar yanlısı kadın arkadaşı onu eleştiren şöyle bir yorum yaptı:
“Ne ağlıyorsunuz, 2002 de emekli maaşı 187 dolardı bugün 465 dolar. Ne kadar arttığının farkında değilsin herhalde diye yazmış.”
Yıllardır AKP’li siyasetçilerinin ve yandaşların rakamların nominal değerleri üzerinden insanları manipüle etmeleri artık alışıla geldi. Yaşanan normatif bir yalan rejimidir.
O zaman gelelim rakamlarla doğruları anlatmaya.
Ekonomide rakamlar iki türlü anlatılır: nominal ve gerçek. Bu ayrım masum değildir. Çoğu zaman bir sis perdesidir; yönetemeyenlerin, savunacak sözü kalmayanların başvurduğu eski bir numara.
Nominal büyüme anlatılır, hayatın kendisi susar. Oysa mutfak konuşur, kira konuşur, pazar filesi konuşur.
Rakamları nominal büyüklükleriyle savunmak, gerçeği anlatmak değildir; gerçeği örtmektir. Gelin örtüyü kaldıralım.
2002
Emekli maaşı: 187 dolar
Açlık sınırı: 156 dolar
Asgari ücret: 115 dolar
Kira: 125 dolar
2026
Emekli maaşı: 465 dolar
Açlık sınırı: 697 dolar
Asgari ücret: 653 dolar
Kira: 697 dolar
Sadece kiraya bakmak yeter. 2002’de kira, emekli maaşını zorluyordu; 2026’da emekli maaşı kirayı bile karşılamıyor. Nominal artış var, evet. Ama hayat kolaylaşmış mı? Hayır. Rakamlar şişmiş, yaşam daralmış.
“Dolar bazında arttık” demek, gerçeği kurtarmıyor. Çünkü kirayı da dolara çevirdiğinizde tablo daha da çıplaklaşıyor. Bugün mesele ücretlerin kaç dolar olduğu değil; o dolarla kaç gün yaşanabildiği. Açlık sınırının altında maaşla ayakta durmak, istatistikle açıklanamaz.
Gelelim “büyüme” masalının ikinci perdesine.
2002’de dünya ticaretinden alınan pay %0,55.
Bugün %1.
Yirmi üç yılda: Dağ gibi dış borç, Bitmeyen krediler,
Satılan kamu varlıkları, Özelleştirmeler…
Sonuç? Değişen bir şey yok. Borç azalmadı, yük hafiflemedi. Peki bu kaynaklar nereye gitti? Kimin cebini büyüttü? Devlet bugün neden iflas söylemiyle dolaşıyor da işçiye, emekçiye, emekliye verecek parası olmadığını söylüyor?
Cevap basit ve rahatsız edici. Bu düzen, rakamları parlatıp hayatı karartan bir aktarımı saklıyor. Yukarıya doğru akan serveti, aşağıya doğru yayılan yoksulluğu.
Evet, bu hesapları bilmeyenleri ikna edebilirsiniz. Belki siz de böyle ikna edildiniz. Ama şunu bilin. Ömrümüz bu hesaplarla geçti. Kira ödeyemeyen, pazardan yarım kilo eksilten, faturayı erteleyen insanların hayatı, grafiklere sığmıyor.
Şimdi bunun gibi düşünen arkadaşlara bir çağrıyla bitirelim.
Rakamların arkasına saklanmayın. Nominali değil gerçeği konuşun. Maaşları dolar üzerinden savunacaksanız, kiraları da dolara çevirin. O zaman büyüme masalı susar, hayat konuşur.
Gerçekleri yaşamın içinde saklayamıyorsunuz maalesef
