Türkiye’de bazı sorunlar vardır; haritada küçüktür ama hayatta büyüktür. Kâğıt üzerinde önemsiz görünür, raporlara girmez, açılış kurdelesi kesilmez. Ama bir hanenin kaderini, bir insanın sağlığını, bir ailenin günlük yaşamını doğrudan belirler. Geçtiğimiz günlerde kaleme aldığımız “Yerel Yönetimlerde Kırsal Erişilebilirlik Sorunu” başlıklı yazımızda, Beşikdüzü Ağaçlı Mahallesi’ndeki 250–300 metrelik yol sorununu gündeme taşımış; devletin bazen birkaç yüz metreye takıldığını, bu durumun temel bir insan hakkı olan erişilebildiği nasıl engellediğini vurgulamıştık.
Aradan geçen sürede, Ağaçlı Mahallesi’ndeki meselenin çözüme kavuşturulduğunu görmek elbette memnuniyet vericidir. Yetkililerin bu duyarlılık göstererek sorunu gidermesi, kamu hizmetinin adresi bulması açısından kıymetlidir. Ancak mesele tam da burada derinleşmektedir.
Çünkü aynı yazının sonuna düştüğümüz bir not vardı: “Bu problem Beşikdüzü Resullü mahallesinde yatağa bağımlı bir engellinin de evinin olduğu yerleşim bölgesinde daha vahim olarak yaşanmaktadır.”
Ne yazık ki, Ağaçlı Mahallesi’ndeki hassasiyet ve çözüm iradesi Resullü Mahallesi için gösterilmemiştir. Resullü Mahallesi’ndeki yatağa bağımlı engelli vatandaşımız ve o bölgede yaşayan diğer aileler, hâlâ en temel hakları olan ulaşım hakkından mahrum bırakılmaya devam etmektedir. Bu tablo, ister istemez vicdanları yaralayan ve akıllara tek bir soruyu getiren o acı gerçeği yüzümüze çarpıyor: Yetkililer hizmet götürürken çifte standart mı uyguluyor? Yoksa kolayı yapıyor, zoru görünce kaçıyor mu?
Uluslararası sözleşmelerde, anayasamızda ve sosyal devlet ilkesinde ulaşım; bir imtiyaz veya lütuf değil, temel bir kamusal haktır. Engelli bir bireyin evinden çıkabilmesi, hastaneye güvenle ulaşabilmesi, kamusal hizmetlere erişebilmesi devletin ve yerel yönetimlerin anayasal yükümlülüğüdür.
Eğer bir mahallede yol yapılırken, hemen yanı başındaki diğer mahallede yatağa bağımlı bir engelli insan çamurun, engellerin ve yolların ötesinde mahkumiyete terk ediliyorsa; orada eşitlik ilkesi zedeleniyor demektir. Hizmetin “ses çıkaran”, “gündem olan” ya da “göze çarpan” yerlere öncelikli götürülmesi, yerel yönetim anlayışındaki adalet duygusunu zedeler. Kamu gücü ve imkânları mahallelere, kişilere veya ses tonunun yüksekliğine göre değil; ihtiyacın aciliyetine ve insan onuruna göre dağıtılmalıdır.
Bir yerde sorun bilinmesine, yazılmasına, hatta resmi ve sivil platformlarda açıkça not düşülmesine rağmen adım atılmıyorsa, bu artık sıradan bir ihmal olarak açıklanamaz.
• Ağaçlı Mahallesi’ne gösterilen irade neden Resullü Mahallesi’nden esirgenmektedir?
• Yatağa bağımlı bir engelli vatandaşın yaşam mücadelesi, birkaç kamyon çakılın, birkaç metre asfaltın veya betonun çok mu gerisindedir?
• Hizmet götürmek için mutlaka bir krizin patlak vermesi mi, sesin daha gür çıkması mı gerekiyor?
Belediyecilik, yalnızca merkeze park bahçe yapmak, popüler projeler üretmek değildir. Gerçek belediyecilik, kimsenin unutulmadığı, kimsenin “öteki” hissetmediği bir adalet ağı kurmaktır. Resullü Mahallesi’ndeki engelli kardeşimizin ve o bölgedeki ailelerin yaşadığı mağduriyet, yerel yönetimlerin vicdani sınavıdır.
Sosyal devlet; asfaltı en geniş caddeye dökmekle değil, en dezavantajlı insanın kapısına en kısa sürede ulaşmakla ölçülür.
Ağaçlı Mahallesi’ndeki sorunu çözen yetkililere teşekkür etmek borcumuzdur. Ancak bu teşekkür, Resullü Mahallesi’nde kaderine terk edilen yatağa bağımlı engelli vatandaşımızın ve komşularının çığlığını görmezden gelmemize asla gerekçe olamaz.
Yetkilileri, Resullü Mahallesi’ndeki bu ayrımcı ve ihmalkâr tabloyu bir an önce düzeltmeye, çifte standart algısını ortadan kaldırmaya ve engelli vatandaşımızın ulaşım hakkını derhal teslim etmeye davet ediyoruz. Unutulmasın ki; adalet herkese lazımdır ve en çok da en zayıf olanın kapısını çalmalıdır.