Trabzon’un Yomra ilçesinden gelen bir haber, Türkiye’de siyasetin ve yerel aktörlerin sınırları zorlayan popülizm yöntemlerini bir kez daha gözler önüne serdi. Sancak ve Kaşüstü mahallelerindeki camilerde yaz boyunca Kur’an-ı Kerim Kursu’na devam eden çocuklara, bir siyasi partinin Yomra İlçe Başkanı tarafından yaklaşık 100 adet Trabzonspor forması hediye edilmiş. Çocukların sevincine diyecek yok; elbette her çocuk yeni bir formayla mutlu olur. Ancak bu tablonun arkasındaki manzarayı ve siyasi hamleyi okuduğumuzda, sorun sadece bir “çocuk sevindirme” organizasyonunun çok ötesine geçiyor.
Soru net: Bu siyasi partinin Yomra İlçe Başkanı hem camileri, hem Trabzonspor formasını hem de çocukları istismar mı etti? Bu sorunun yanıtını bulmak için habere ve siyasetin geleneksel reflekslerine yakından bakmak gerekiyor.
İbadethanelerin Siyasi Sahneye Dönüştürülmesi
Camiler, toplumun tüm kesimlerinin siyasi görüş fark etmeksizin ibadet ettiği, aidiyetlerin dışarıda bırakıldığı ortak alanlardır. Ancak Türkiye’de siyasetçilerin camileri birer propaganda sahnelerine, gövde gösterisi yapılan mecralara dönüştürme alışkanlığı ne yazık ki bitmiyor.
Bir ilçe başkanının camiye parti rozetiyle, siyasi kimliğiyle ve kameralar eşliğinde girerek çocuklara hediye dağıtması, ibadethanenin tarafsızlık ruhuyla ne kadar bağdaşır? Çocukların dini eğitim aldığı bir mekanı siyasi bir PR (halkla ilişkiler) çalışmasının merkezine koymak, en hafif tabirle mabetlerin siyasete alet edilmesidir. Cami avluları, siyasi figürlerin popülarite artırma stüdyoları değildir; olmamalıdır.
Trabzonspor: Kutsal Değer mi, Siyasi Propaganda Aparatı mı?
Trabzon’da Trabzonspor bir futbol kulübünden çok daha fazlasıdır; bir kimlik, bir tutku, şehrin ortak paydasıdır. Bordo-mavi renkler siyaset üstüdür.
Ancak haberde yer alan bir detay son derece düşündürücü: “Biz forması olanlara değil forması olmayan çocukları bulup forma hediye ettik.” İyi niyetli bir cümle gibi duruyor, değil mi? Peki ya arka plan? Çocukların ekonomik durumları ya da ailelerinin imkansızlıkları üzerinden bir tasnif yapılarak, “forma sahibi olma” kriterinin siyasi bir eli uzatan bir aktörün lütfuna bağlanması, kulübün manevi değerinin siyasi bir tahakküm aracına dönüştürülmesidir. Trabzonspor sevgisi, bir partinin ilçe başkanının lütfuyla çocukların hafızasında kodlanamaz. Bu, şehre ve kulübün ruhuna yapılmış en büyük haksızlıklardan biridir.
Çocukların Saf Duyguları Üzerinden Oy Hesabı
Ve işin en hassas noktası: Çocuklar. Yaz Kur’an kursuna giden o masum yavrular, imamın ya da hocanın arkasında öğrendikleri dini vecibelerin ardından karşılarında siyasi bir parti başkanını ve kameraları buluyorlar. Çocukların o an yaşadığı sevinç gerçektir; çünkü onlar çocuktur ve bir formaya, hele ki Trabzonspor formasına hayrandırlar.
Ancak mesele çocukların sevinmesi değil; bu sevincin kimin tarafından ve hangi amaca hizmet eder şekilde kurgulandığıdır. Geleceğin seçmenleri olan çocukları henüz ilkokul veya ortaokul çağındayken siyasi figürlerle, parti logolarıyla ve “hediye” kisvesi altında sadaka kültürüyle tanıştırmak, zihinlerinde silinmez bir “devlet-parti-lider” özdeşleşmesi yaratmaktır. Çocukların saf sevinci, siyasetçilerin kariyer basamakları için birer basamak olarak kullanılmamalıdır.
İlçe Başkanı’nın yaptığı iş, basında çıktığı şekliyle masum bir hayır işi veya “çocukları sevindirme” operasyonu olarak pazarlanabilir. Ancak siyasi partilerin yerel temsilcilerinin kutsal olanı (cami), halkın ortak değerini (Trabzonspor) ve geleceğimizi (çocuklar) aynı potada eritip kendi siyasi markaları için kullanması açık bir istismardır.
Çocukların gözlerindeki ışıltı siyasetin kirliliğine kurban edilmemelidir. Trabzonspor çocukların kalbinde formayla değil, onurlu duruşla yaşar; camiler siyasete alet edilemeyecek kadar mukaddestir. Siyasetçi ellerini çocukların üzerinden, camilerden ve kulübün renklerinden çekmediği sürece bu ülke, ne demokrasiyi tam anlamıyla kurabilecek ne de masumiyeti koruyabilecektir.