Her yıl aynı dönemde, ocak ve temmuz ayları yaklaşırken Türkiye medyasında bir alışkanlık furyası başlar. Televizyon kanalları, gazeteler, sosyal medya… Her yer “emekliye zam” haberiyle dolup taşar. O kadar yüksek perdeden verilir ki bu haberler, insana sanki büyük bir iyilik yapılıyormuş hissi gelir. Oysa bu yayın dalgası başladığında emeklinin kulağına fısıldanan “bir şeyler oluyor” sesi, çoğu zaman bir kumdan kale gibidir; en ufak rüzgârda yıkılıp gider.
Emekli vatandaş bu haberlerin her birini can kulağıyla dinler. Hesap kitap yapar, hayaller kurar. “Acaba bu sefer enflasyon farkı yeter mi?”, “Ya bir refah payı eklenir mi?” diye düşünür. Oysa bu haberlerin büyük kısmı gerçek bir müjde vermekten çok, kamuoyunu oyalamaya yönelik bir sis perdesidir. Enflasyon maaşları eritirken yapılan zammın aslında sadece o erimeyi telafi etmeye çalıştığı gerçeği, bu haber gürültüsünde kaybolur. Emekli, kaybettiğini geri almak için yapılan bu pazarlığı bir kazanç olarak görmeye zorlanır.
Bu haberlerin en can sıkıcı yanı, yılın neredeyse on iki ayına yayılan bir beklenti yönetimine dönüşmesidir. Ocak zammı için kasımda başlayan haberler, temmuz zammı için mayısta yeniden alevlenir. Aradaki boşluklarda ise “emekliye ek zam”, “bayram ikramiyesi”, “promosyon” gibi minik kırıntılarla gündem hep canlı tutulur. Bu, adeta bir dizinin her bölümünde “gelecek bölümde neler olacak?” sorusunu sorduran bir kurgu. Ama bu kurgunun sonu hep aynı: Emekli, bir önceki yılın kaybını bile telafi edemeyen bir rakamla baş başa kalır.
Bu durum artık bir bıkkınlığa dönüştü. Emekli sürekli haber bombardımanına tutulurken aynı zamanda en temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor. Kira, gıda, sağlık giderleri katlanırken “zam” haberleri adeta bir alay konusu haline geldi. Çünkü yapılan zam, market arabasına yansıyan fiyat artışlarının yanında sönük kalıyor, hatta çoğu zaman anlamsızlaşıyor. Emekli, bu haberleri izlerken kendini kandırılmış hissediyor; vaat edilenle yaşanan arasındaki uçurum her geçen gün büyüyor.
Medyanın buradaki rolü de sorgulanmalı. Haber kuruluşları, emeklinin bu açmazını bir kamu hizmeti bilinciyle mi işliyor, yoksa tıklanma ve reyting kaygısıyla mı? Sürekli aynı temayı işleyen, aynı vaatleri tekrarlayan bu haberler, emeklinin gerçek sorununa çözüm üretmiyor. Tam tersine, hükümetin ve ilgili kurumların üzerindeki baskıyı hafifletmeye yarıyor. “Bakın, ne kadar çok konuşuluyor” algısı yaratılıyor. Oysa gerçek gündem, emeklinin sofrasındaki eksikliktir.
Biz artık bu oyuna gelmek istemiyoruz. “Emeklilere zam” başlıklı haberlerin aslında emeklinin cebine girecek parayı değil, medyanın tirajını ve reytingini artırdığını biliyoruz. Emekli; yıllarca çalışmış, alın teri dökmüş, ülkesine katkı sağlamış insandır. Onun hakkı, bir haber başlığına sıkıştırılacak kadar küçük değildir. Artık bu kısır döngüden çıkmak, gerçek çözümleri görmek istiyoruz. Bizim ihtiyacımız olan şey, medyatik bir zam haberi değil, somut ve kalıcı bir ekonomik iyileştirmedir. Ha, bu arada emeklilerin toplu taşıma araçlarında seyahat ederken yaşadıkları haksız eleştirilere de tek şey söylemek istiyorum. “SIRA SİZE DE GELECEK”
Öğr. Gör. Ed. Yılmaz ÇAKMAK
