Trabzonspor’un Mısırlı futbolcusu Mohamed Salah’ın bir yaylada taş üzerinde çektirdiği fotoğraf, kısa sürede sosyal medyada paylaşılınca ortalık âdeta karıştı. Kurtdere Yaylası’nın adı “Salah Yaylası” olarak değiştirildi; taşın yanına bank yerleştirildi, tabelalar asıldı. Artık insanlar sırf o taşı görmek ve üzerinde fotoğraf çektirmek için yaylaya akın ediyor. Bu manzara, bir futbolcunun ötesinde bir hayranlığın ve hayran olunan kişinin gittiği mekânların kutsanmaya dönüştüğünü gözler önüne sermektedir.
Elbette herkesin sevdiği bir sporcuya saygı duyması, onu takdir etmesi en doğal haktır. Trabzonspor taraftarının Salah’a olan sevgisi de anlaşılabilir bir duygudur. Ancak sevginin dozunu kaçırıp futbolcunun yaylada oturduğu ve fotoğraf çektirdiği bir taşı adeta kutsal bir ziyaret mekânına çevirmek, işin çığırından çıktığının en açık göstergesidir. Bir yaylanın adını değiştirmekle kalmayıp orayı âdeta bir türbe gibi bir ortama dönüştürmek, aklın ve mantığın sınırlarını zorlamaktadır.
Haber kaynağına göre Suudi Arabistan’da çalışan R.H, “Daha önceki ziyaretlerimde yaylaları kastederek yukarılara gitmiştim. Buraya gelmemdeki birinci sebep Salah Yaylası olması” diyor. Rize’den gelen M.A ise “Trabzonsporlu değilim ama Salah’ı çok sevdiğim için yaylayı görmek istedim” ifadelerini kullanıyor. Almanya’dan gelen N.Ş ise “Şu an ‘Salah’ın taşı’ için geldik” diyerek durumun vahametini ortaya koyuyor. Bu sözler, bir futbolcunun etrafında oluşan hayranlık halesinin nasıl ziyaret kültürüne dönüştüğünü göstermesi bakımından çarpıcıdır.
Burada sorulması gereken temel soru şudur: Bir futbolcu, bir yaylanın adını değiştirecek, orayı ziyaretgâha çevirecek kadar hayatımızın merkezine nasıl yerleşti? Futbol elbette güzel bir spordur, insanları bir araya getirir, heyecan verir. Ancak futbolun ve futbolcuların, toplumun değer yargılarını, kutsal kavramlarını, ziyaret anlayışını gölgeleyecek noktaya gelmesi veya getirilmesi kabul edilemez. Bir taşa atfedilen bu denli anlam, aslında toplumun neye değer verdiği konusunda ciddi bir zihinsel erozyona işaret etmektedir. Lakin şunu belirtmekte yarar var; bütün bu hayran kitle davranışları Muhamed Salah’ın iradesi dışında geliştiği için futbolcunun bu durumdan uzaktan ve yakından herhangi bir ilişkisi bulunmamaktadır.
Kitle psikolojisi, bazen en masum duyguları bile kontrol edilemez bir coşkuya dönüştürebilir. Bugün bir taş için yaylaya akın eden kalabalıklar, yarın çok daha farklı konularda aynı körü körüne bağlılığı sergileyebilir. Toplumların ilerlemesi, eleştirel düşünceyle, sorgulayan bir akılla ve doğru değerler hiyerarşisiyle mümkündür. Futbol sahaları ve stadyumlar, insanları uyutan, gerçek gündemden koparan birer afyon aracı hâline gelmemelidir, getirilmemelidir.
Unutulmamalıdır ki bir toplumun büyüklüğü, kutsadığı figürlerin büyüklüğüyle değil, yetiştirdiği bilinçli bireylerin niteliğiyle ölçülür. Bir futbolcunun oturduğu taşı kutsal ilan eden zihniyetle bu ülkenin geleceğe emin adımlarla yürümesi mümkün değildir. Sevgi ve saygı sınırında kalmalı; hayranlık, aklın önüne geçmemelidir. Aksi hâlde yarının tarihçileri, bu dönemi “taşları ve mekânları kutsayanların çağı” olarak yazacak ve bizler bunu torunlarımıza nasıl anlatacağımızı bilemeyeceğiz.
Sanırım cahiliye devri hala devam ediyor…

Öğr. Gör. Ed. Yılmaz ÇAKMAK