Küresel siyaseti bir orkestra gibi düşünelim. Her ülke kendi enstrümanını çalıyor, kendi melodisini üretiyor. Ama bu orkestrada işler hiç de uyumlu değil. Kimi acımasızca zillerine yükleniyor, kimi de stratejik bir sessizliğe gömülüyor. Uyumsuz bir orkestra yani…

Mesela Trump, uluslararası kuralları hiçe sayan o gürültülü çıkışlarıyla bu kakofoninin başını çekiyor. Putin ise nükleer tehditler ve enerji oyunlarıyla Batı’nın birliğini sarsmaya çalışıyor. Xi Jinping’in Çin’i ise daha farklı bir yerden geliyor; bir yandan “Kuşak ve Yol” gibi projelerle ekonomik nüfuzunu genişletiyor, diğer yandan askeri gücünü sessiz sedasız artırıyor. Zilini yalnızca kendisi için uygun gördüğü anda çalıyor yani…

Avrupalı aktörlere gelince… Onlar bu sahnenin en trajikomik figürleri bence… Ne Trump’ın pervasız cesaretine sahipler ne de Putin’in kararlılığına… Zilleri sanki korkudan titriyor, net bir nota çıkaramıyor. Hele Türkiye söz konusu olduğunda bu korku, çifte standartlı bir melodiye dönüşüyor. Bir bakıyorsunuz, “Ordunuz çok değerli, katkınızı memnuniyetle karşılarız” diyorlar. Ama satır aralarında aslında “Sen tam anlamıyla Avrupalı değilsin” mesajlarını veriyorlar.

Türkiye’nin 60-70 yıllık AB üyelik macerasındaki hayal kırıklıkları işte bu samimiyetsizliğin en büyük kanıtı… Ursula von der Leyen belki de “Sizi istemiyoruz” diyecek kadar açık sözlü olan tek isim… Ama Ursula’nın açık sözlülüğü, diğerlerinin üstü kapalı Türkiye’yi reddetmelerini gizleyemiyor. Avrupa’nın korkusu yalnızca Türkiye’den değil; Trump, Putin gibi isimlerin yarattığı belirsizlikten de kaynaklanıyor. Bu da onları garip bir çelişkiye sürüklüyor: Hem Türkiye’ye yaltaklanıyorlar hem de onu dışlıyorlar.

Türkiye işte bu çok sesli küresel dansta kendi melodisini çalmak zorundadır. Ama bu, başkalarının oyununa fon müziği olacak bir melodi olmamalıdır. Tam tersine, ulusal çıkarları ve onuru temel alan bağımsız bir beste olmalıdır. Uluslararası siyaset sahnesinde ne çok ses çıkaranlar ne de tamamen sessiz kalanlar etkili olacaktır. Tarih, gürültüyle gündem olanları da suskunluğu ile görünmezleşenleri de çoğu zaman geride bırakır.

Asıl iz bırakanlar; sözünü zamanında söyleyen, gerektiğinde susmasını bilen ve ağırlığını sesinin yüksekliğinden değil, duruşunun sağlamlığından alanlardır. Çünkü siyasette etki, sesin şiddetinden değil, sözün değerinden doğar. Bu sahnede asıl ve etkileyici olan, kendi notasını en doğru zamanda ve en kararlı tonda çıkarandır. Türkiye’nin gerçek gücü de işte bu bağımsız ve onurlu melodiyi bulabilme becerisinde saklıdır.

Öğr. Gör. Ed. Yılmaz ÇAKMAK