Sayın Okuyucular,

Bazı kapılar vardır; içeri adım attığınızda sadece bir binaya değil, bir fikre, bir hayale, hatta geleceğe girdiğinizi hissedersiniz. Dün Trabzon’da tam da böyle bir kapıdan içeri girdik: Özdemir Bayraktar Bilim Merkezi. Daha ilk adımda hissedilen şey, sıradan bir gezi duygusu değil; bilimin merakla, hayalle ve keşifle buluştuğu güçlü bir atmosferdi. Bu bilim yolculuğunda bize eşlik eden isim ise Trabzon Üniversitesi Kariyer Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Recep Çolak oldu. Kendisi aynı zamanda T3 Vakfı Trabzon İl Temsilcisi ve Bilim Trabzon Genel Koordinatörü olarak görev yapıyor. Onun rehberliğinde yaptığımız kısa gezinti, aslında birkaç salondan ibaret bir tur değil; geleceğin bilim insanlarının yetişeceği bir vizyonun içinden geçmek gibiydi. Belki zaman dardı, fakat ufkumuzun genişlediğini hissetmemek mümkün değildi. İşte bu duygularla, bu muhteşem yapıyı sizler için bir kez daha mercek altına almak istedim.

Öncelikle, böylesine ilham verici bir merkeze adını veren merhum Özdemir Bayraktar’ı rahmetle anıyorum; onun azmi ve vizyonu bu salonlarda adeta yeniden can buluyor.

21 Kasım 2023’te kapılarını açan Trabzon Özdemir Bayraktar Bilim Merkezi, sıradan bir müze değil; bilimi eğlenceli, anlaşılır ve ulaşılabilir kılmayı hedefleyen dev bir etkileşim laboratuvarı. Trabzon Büyükşehir Belediyesi, TÜBİTAK, T3 Vakfı ve DOKA iş birliğiyle hayata geçirilen bu merkez, Doğu Karadeniz Bölgesi’nin bu alandaki ilk ve en kapsamlı durağı olma özelliğini taşıyor. Daha kapısından adım atar atmaz başlayan büyüleyici atmosfer, içeri girdiğinizde sizi adeta içine çekiyor.

Merkezde bizi karşılayan 42 adet etkileşimli düzenek, uzay ve havacılıktan temel bilimlere, enerjiden matematik ve doğa bilimlerine kadar uzanan geniş bir yelpazede bilgiyi duvarlarda asılı olmaktan çıkarıp dokunulabilir ve deneyimlenebilir bir hale getiriyor. Bir köşede bir fizik kuralını bizzat test ederken, diğer bir köşede bir matematik teoreminin eğlenceli oyununu keşfedebiliyorsunuz. Kimya alanında ise elementlerin gizemli dansına tanıklık ediyor, reaksiyonların büyüleyici dünyasında adeta bir bilim insanı gibi deneyler yapabiliyorsunuz. Her bir düzenek öğrenmenin sınırlarını zorluyor.

Gezinin en büyüleyici anlarından biri ise şüphesiz 80 kişilik planetaryum oldu. 12 metrelik dev kubbe altında evrenin derinliklerine yapılan bu yolculuk, hem çocukların hem de yetişkinlerin gözlerindeki ışıltıyı katbekat artırıyor. Galileo’nun teleskobundan karanlık maddenin gizemine uzanan hikâyeler, bilimin ne kadar heyecan verici olabileceğinin en güzel kanıtı.

Merkezin asıl can damarı ise 5 farklı atölyesi. 7–14 yaş grubuna hitap eden tasarım, matematik, astronomi-havacılık-uzay, teknoloji ve doğa atölyeleri, çocuklarımızın sadece tüketen değil, üreten bireyler olması için tasarlanmış. Teknoloji atölyesinde robotik ve kodlama ile tanışan minik eller, astronomi atölyesinde belki de ilk kez bir teleskoptan gökyüzüne bakıyor.

Bu atölyelerde görev yapan eğitmenler de en az fiziki imkânlar kadar etkileyici. Titizlikle seçilmiş bu genç ve dinamik kadro, adeta birer bilim elçisi gibi çalışıyor; ziyaretçilerin sorularına verdikleri içten ve doyurucu yanıtlarla merkezin nitelikli insan kaynağını gözler önüne seriyor. Bu atölyeler, “yapılamaz” denileni başaran merhum Özdemir Bayraktar gibi mühendislerin ve bilim insanlarının yetişmesi için atılmış en somut adımlardan biri adeta.

Açıldığı günden bu yana geçen kısa sürede merkez, 100 bini aşkın ziyaretçiyi ağırlayarak büyük bir başarıya imza attı. Bu ziyaretçilerin 93 binden fazlası, 698 farklı okuldan gelen öğrencilerden oluşuyor. Bu durum, merkezin asıl hedef kitlesine ne kadar güçlü bir şekilde dokunduğunun en net göstergesi. Sadece Trabzon’dan değil; Artvin, Rize, Giresun, Gümüşhane ve hatta Sinop’tan gelen okullarla birlikte merkez, bölgesel bir bilim üssü haline gelmiş durumda.

Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç’in bu bilim yuvası açılışında söylemiş olduğu, bu merkez sadece bugünün değil, geleceğin Türkiye’sine yapılan en değerli yatırımlardan biri. Hafta içi okul gruplarına, hafta sonu ise tüm halka açık olan bu bilim yuvasında planetaryum gösterimleri ve özel atölyeler için küçük bir ücret alınırken, sergi alanlarını gezmek tamamen ücretsiz.

Kısacası Trabzon Özdemir Bayraktar Bilim Merkezi, çocuklarımızın ve gençlerimizin gözlerindeki merak ışıltısını ateşleyen, onlara ilham veren ve “ben de yapabilirim” duygusunu aşılayan çok kıymetli bir bilim yuvası. Merhum Özdemir Bayraktar’ın aziz hatırasını yaşatan bu güzel merkez, onun hayallerini gerçeğe dönüştürecek nesillerin yetişmesine vesile oluyor.

Bize düşen görev ise bu kıymetli imkânın farkına varmak ve çocuklarımızı bu atmosferle buluşturabilmek. Çünkü bir çocuğun zihninde uyanan merak, bazen bir ülkenin geleceğini değiştirecek bir fikrin ilk kıvılcımı olabilir.

Unutmayalım ki yarının bilim insanları, mühendisleri ve teknoloji liderleri; bugün bu merkezlerin kapısından içeri adım atan çocuklarımızın arasından çıkacak. Belki de geleceğin büyük keşiflerine imza atacak bir çocuk, tam şu anda bu merkezde bir düzeneğin başında merakla bir düğmeye basıyor.

Ve belki de o küçük merak, yarının büyük başarılarının başlangıcıdır.

Sağlıcakla ve bilimle kalın.

Prof. Dr. Ömer DALMAN