Asıl sorulması gereken: Trabzon’un sanata bakışı nedir?

Trabzon’da son günlerde önemli bir iddia konuşuluyor:

Trabzon Sanat Evi’nin Trabzon Üniversitesi’ne verileceği söyleniyor.

Henüz kamuoyuna açık, kesinleşmiş bir karar veya protokol görmüş değiliz. O halde öncelikle şu soruyu sormak gerekiyor:

Böyle bir karar gerçekten varsa, neden?

Çünkü burada sıradan bir bina, sıradan bir taşınmaz ya da herhangi bir kurumdan söz etmiyoruz.

Trabzon Sanat evi, yıllardır bu kentin kültür ve sanat hayatının içerisinde yer alan, farklı sanat disiplinlerini bir araya getiren bir yapı. Üstelik Sanat evi, 2026 yılında 16. Uluslararası Sanat Günleri’ni düzenlediğini ve 20 yıldır faaliyet gösterdiğini kendi resmî sitesinde ifade ediyor.

Dolayısıyla mesele yalnızca “Bina kime verilecek?” meselesi değildir.

Mesele, Trabzon’un sanat alanında ne yapmak istediğidir.

Üniversite elbette sanatla ilgilenmelidir. Trabzon Üniversitesi’nin Devlet Konservatuvarı ve Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi bünyesinde sanat alanındaki eğitimlerini geliştirmesi son derece değerlidir. Üniversitenin yeni dönemde tiyatro, grafik tasarım ve benzeri alanlarda programlarını genişlettiği de görülmektedir.

Ama burada çok önemli bir ayrım vardır:

Üniversitenin sanat eğitimi başka şeydir, kentin sanat hayatı başka şey.

Sanat yalnızca üniversite öğrencilerinin ders gördüğü bir alan değildir.

Sanat; tiyatrocunun, ressamın, müzisyenin, yazarın, fotoğrafçının, heykeltıraşın, amatör sanatçının ve sanatsever vatandaşın ortak nefes alanıdır.

Sanatın üniversiteye taşınması elbette güzel olabilir.

Fakat kentin bağımsız sanat yaşamının üniversitenin kurumsal yapısı içerisinde eritilmesi aynı şey değildir.

İşte asıl kaygımız burada başlıyor.

Eğer Sanat evi üniversiteye verilecekse, Trabzon kamuoyu şu soruların tamamının cevabını bilmek zorundadır:

Neden veriliyor?

Kim karar verdi?

Sanat Evi’nin mevcut yapısı ne olacak?

Sanat evi Derneği’nin faaliyetleri devam edecek mi?

Sanatçılar aynı şekilde bu mekânı kullanabilecek mi?

Uluslararası Sanat Günleri devam edecek mi?

Kentin farklı sanat grupları bu mekâna aynı özgürlükle erişebilecek mi?

Ve belki de en önemlisi:

Bu karar Trabzon’un sanat hayatını güçlendirmek için mi alınıyor, yoksa yalnızca bir binanın kullanımını değiştirmek için mi?

Bu soruların cevabı verilmeden yapılacak her açıklama eksik kalacaktır.

Çünkü sanat, bir kurumun mülkiyetinden çok daha büyük bir değerdir.

Trabzon’un kültür ve sanat hayatı yıllardır ciddi biçimde tartışılıyor. Tarihi yapılarımızı, kültürel mirasımızı ve kent kimliğimizi korumakta zaten yeterince zorlanıyoruz.

Şimdi bir de kentin önemli sanat mekânlarından biri hakkında karar verilecekse, bunun kapalı kapılar ardında değil, Trabzon kamuoyunun önünde konuşulması gerekir.

Üniversiteye karşı olduğumuz için değil.

Tam tersine…

Üniversite güçlensin, sanat güçlensin, Sanat Evi güçlensin.

Ama biri güçlenirken diğeri yok olmasın.

Trabzon Üniversitesi Sanat Evi’ni daha ileriye taşıyacaksa, sanatçılarla, Sanat Evi yönetimiyle ve kentteki kültür-sanat çevreleriyle ortak bir model oluşturulabilir.

Sanat evi üniversiteyle bütünleşebilir ama kimliğini kaybetmemelidir.

Çünkü Trabzon’un sanat hafızası bir tabeladan ibaret değildir.

Yılların emeği vardır.

Sanatçıların alın teri vardır.

Kentin kültürel birikimi vardır.

Ve en önemlisi, Trabzon halkının sahip çıktığı bir sanat alanı vardır.

Bu nedenle yetkililere açık çağrımızdır:

Eğer Sanat Evi’nin üniversiteye devri söz konusuysa, gerekçesini Trabzon’a anlatın.

Ne amaçlandığını açıklayın.

Sanat Evi’nin geleceğini açıklayın.

Sanatçıların geleceğini açıklayın.

Çünkü Trabzon’un kültür ve sanat hayatıyla ilgili hiçbir karar, yalnızca birkaç kişinin vereceği idari bir karar olarak görülemez.

Bu şehir sadece üniversitenin değil…

Sanatçının da,…